Risicofactoren

In de literatuur is bijzonder weinig bekend over specifieke factoren voor het ontstaan en voortbestaan van multiprobleemgezinnen. Wel is bekend dat het complex aan problemen waarmee multiprobleemgezinnen te kampen hebben, van intergenerationele aard zijn. Dat wil zeggen dat deze problemen vaak van de ene generatie op de volgende wordt overgedragen: bepaalde kenmerken van multiprobleemgezinnen zijn risicofactoren voor het ontstaan van problemen bij de volgende generatie, het kind. De vraag wordt dan ook: Wat zijn risicofactoren voor gedrags- en ontwikkelingsproblemen bij kinderen in multiprobleemgezinnen?

Risicofactoren voor gedrags- en ontwikkelingsproblemen

Als een kind opgroeit in een gezin dat zich kenmerkt door meerdere en complexe problemen op een aantal terreinen, bestaat er een groter risico dat het kind gedrags- en/of ontwikkelingsproblemen krijgt. Het is hierbij nauwelijks van belang om welke (combinaties van) risicofactoren het gaat, het aantal risicofactoren bepaalt de kans dat er problemen optreden. Meer concreet: de kans op de aanwezigheid van een probleem is substantieel (meer dan 30%) wanneer er sprake is van een cumulatie van ten minste vier risicofactoren bij of in de directe omgeving van het kind. Bij multiprobleemgezinnen is er sprake van een veelvuldigheid aan risicofactoren. Beschermende factoren zoals het hebben van een sociaal netwerk en toegang tot basisvoorzieningen en hulpverlening ontbreken bij deze gezinnen.

Risicofactoren die een negatieve invloed kunnen hebben op de ontwikkeling van jongeren en kinderen zijn:

• Sociaal economische status (SES):
  - laag opleidingsniveau van de ouder(s);
  - armoede;
  - werkloosheid onder de ouder(s);
  - ongunstige buurt (op basis van SES van de bewoners).
• Gezinssamenstelling en opvoeden:
  - alleenstaand ouderschap;
  - tienermoederschap;
  - behoren tot een etnische minderheid (niet-westers);
  - ongunstig opvoedingsgedrag;
  - huiselijk geweld.
• Gezondheid en verslaving van de ouders:
  - langdurige aandoening of handicap;
  - emotionele problemen;
  - verslavingsproblematiek (alcohol-, drugs-, of gokverslaving).
• Gezondheid en temperament van de kinderen:
  - langdurige aandoening of handicap;
  - zwakbegaafdheid;
  - laag geboortegewicht;
  - moeilijk temperament.

Meer informatie

Meer uitgebreide informatie vindt u in: Kenmerken en risicofactoren van multiprobleemgezinnen