Erkende interventies

Erkende interventies bij gezinnen met een zieke ouder

Opgroeien in een gezin met een zieke ouder is een risicofactor voor de ontwikkeling van kinderen. Dat is in dit dossier ook te lezen onder 'Opgroeien'. Deze kinderen lopen een groter risico op bijvoorbeeld sociale, emotionele en gedragsproblemen. Of de ontwikkeling van kinderen daadwerkelijk wordt bedreigd, is vaak afhankelijk van de aanwezigheid van meer risicofactoren en ook van de beschermende factoren. Het gaat te ver om hier alle interventies te noemen om risico’s en problemen tegen te gaan die vaak samengaan met het hebben van een langdurig zieke ouder. Waar mogelijk verwijzen we naar andere kennisdossiers op het gebied op opgroeien en opvoeden waarin ook interventies te vinden zijn.

Interventies voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

Voor kinderen die opgroeien met een langdurig zieke ouder is een divers ondersteuningsaanbod beschikbaar. De effectiviteit daarvan is echter nog nauwelijks onderzocht. Een uitzondering hierop vormen de interventies die zijn gericht op het voorkomen van problemen bij kinderen van ouders met psychiatrische problemen (KOPP) en bij kinderen van ouders met verslavingsproblemen (KVO) (de Veer & Francke, 2008). De Moeder-baby interventie is een erkende KOPP-interventie, gericht op depressieve moeders met een jong kind. Een andere erkende interventie is de psycho-educatieve gezinsinterventie KOPP voor gezinnen met een kind van 9 tot 14 jaar en een of twee ouders met een psychiatrische stoornis. Kopopouders is een erkende online interventie voor ouders en partners van ouders met psychische of verslavingsproblemen met minimaal één kind in de leeftijd van 1 tot 18 jaar.

Hieronder vindt u een selectie van interventies uit de databank Effectieve Jeugdinterventies. In deze databank zijn interventies opgenomen die op zijn minst theoretisch goed onderbouwd zijn en door een onafhankelijke erkenningscommissie zijn erkend.

• KopOpOuders Online (preventief)
• Ouder-baby interventie (preventief)
• Psycho-educatieve gezinsinterventie KOPP (preventief; curatief)

Erkende interventies bij problemen die vaak samengaan met ziekte van een ouder

Gezinnen waarin één of beide ouders ziek zijn, kunnen ook kampen met een combinatie van gedragsproblemen van de kinderen, opvoedproblemen van de ouders, problemen met het runnen van de huishouding en het managen van het gezin. Voor deze multiprobleemgezinnen zijn intensieve pedagogische thuishulpprogramma’s ontwikkeld. Deze interventies zijn doorgaans bedoeld om de draaglast van het gezin te verminderen en de draagkracht te vergroten. Deze interventies zijn te vinden in het dossier multiprobleemgezinnen.

Nederlands onderzoek heeft aangetoond dat er een verband is tussen het opgroeien in een gezin met een zieke ouder en psychosociale problemen bij de kinderen als er sprake is van een opeenstapeling van risicofactoren (zie het onderdeel opgroeien). Meer informatie over interventies voor psychosociale problemen bij kinderen is te vinden in de dossiers angst- en stemmingsproblemen, angststoornissen, depressie, gedragsproblemen en gedragsstoornissen.

Het opgroeien in een gezin met een zieke ouder is ook een risicofactor voor middelenmisbruik bij het kind op latere leeftijd. Voor meer informatie over interventies tegen middelenmisbruik zie het dossier middelenmisbruik en verslaving.

Daarnaast kan het opgroeien in een gezin met een zieke ouder van invloed zijn op de schoolloopbaan. Het vergroot de kans op schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten. Meer informatie over interventies vindt u in de dossiers voortijdig schoolverlaten en verzuim.

Tot slot vergroot de ziekte van de ouder de kans op kindermishandeling. Meer informatie over de betreffende interventies is te vinden in het dossier kindermishandeling. In dit dossier zijn interventies opgenomen gericht op het voorkomen van kindermishandeling. Bij een aantal van deze interventies is psychiatrische of verslavingsproblematiek bij één of beide ouders een indicatiecriterium. Dit zijn de interventies Voorzorg en Stevig Ouderschap (Oké – Ouder- en Kindzorg extra).