Professionalisering

In het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) werken verschillende organisaties in en rond de centra, met beroepskrachten van verschillende werkvelden, samen. Het CJG behaalt echter geen doelen zonder gemotiveerde en competente medewerkers die de visie van het CJG waarmaken en de kerntaken uitvoeren. Zij dienen te bezitten over vakspecifieke competenties en over vakoverstijgende CJG-competenties.

Wat is professionalisering?

Professionalisering bestaat uit drie aspecten:

1. 'Beroepsvorming": beroepskrachten versterken de positie van hun werk en maken hun deskundigheid voor anderen inzichtelijk,
2. Individuele ontwikkeling: beroepskrachten werken continu aan verbetering door reflectie, systematisering van ervaring, intervisie, na- en bijscholing, en het streven naar kwaliteitsverbetering.
3. ‘Autonomie’: beroepskrachten moeten een goede balans vinden tussen de wensen en behoeften van ouders en of jeugd en professioneel handelen.

Meer informatie over de diverse aspecten van professionalisering vindt u in Basiskennis over professionalisering

Binnen de CJG's komt de professionalisering van medewerkers op individueel niveau veel voor. Tijdens het werken in netwerkorganisaties als CJG’s is de professionele autonomie een belangrijk aandachtspunt. Beroepsvorming speelt bij het werk in de CJG's minder een rol. 

Opbouw deskundigheidsdomein

Het opbouwen van een deskundigheidsdomein specifiek voor de CJG’s is niet vanzelfsprekend. CJG’s zijn netwerkorganisaties waarbinnen beroepskrachten van verschillende disciplines met elkaar samenwerken. Elke discipline is daarbij verantwoordelijk voor de opbouw van de eigen deskundigheid. Toch is er overlap in de doelstellingen van de betrokkenen in het CJG. In het kader van de CJG-ontwikkeling vindt steeds meer beroepsgroepen overstijgende deskundigheidsbevordering plaats. De rijksoverheid, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), kennisinstituten en beroepsverenigingen, alsook de CJG’s zelf, investeren in het deskundigheidsdomein van het CJG. Hierbij is ook aandacht voor de houding en werkwijzen die CJG-medewerkers zich eigen moeten maken om effectief binnen een netwerkorganisatie te kunnen werken.

Competentieprofielen in het CJG

Er werken verschillende beroepsgroepen in het CJG. Daardoor is één landelijk vastgesteld competentieprofiel voor het CJG niet mogelijk. Om de samenhang tussen de beroepsgroepen in het CJG inzichtelijk te maken heeft het ministerie van VWS de brochure Professionals in het Centrum voor Jeugd en Gezin (Jeugd en gezin, 2010) uitgebracht. De brochure benoemt welke vakinhoudelijke en beroepsoverstijgende competenties professionals in het CJG nodig hebben.

Versterken van de beroepsgroep

De beroepsgroepen werkzaam in het CJG verschillen niet alleen inhoudelijk van elkaar, ook zijn er verschillen in de mate waarin beroepsgroepen zichzelf weten te organiseren en versterken. In de medische en verpleegkundige beroepsgroepen is het de algemene standaard om jezelf te registreren en te verbinden aan een beroepsvereniging. Bij de psychologische/orthopedagogische beroepsgroep en de sociaalagogische beroepsgroepen is dit nog geen vaste gewoonte. Dit verschil komt onder andere door het wettelijk kader rondom beroepsregistratie, welke voor medische en verpleegkundige beroepen is vastgelegd in de BIG. Verwacht wordt dat met de komst van wettelijke registratie voor professionals in de jeugdzorg in 2014 de organisatiegraad binnen de psychologische/orthopedagogische beroepsgroep en de sociaalagogische beroepsgroepen verder toeneemt.

Opleiding en nascholing

Er bestaat geen aparte opleiding tot 'CJG-medewerker'. De bestaande opleidingen besteden in verschillende mate aandacht aan het werken in een CJG. Veelal worden de nieuwe aspecten voor het werken in een netwerkorganisatie als het CJG daarom ook aangeleerd op de werkvloer of middels na- en bijscholing. De Databank Na- en Bijscholing geeft een overzicht van opleidingen die voor professionals werkzaam in het CJG van relevant zijn.

Bronnen:

• Dam, C. van, en P. Vlaar (2007), 'Quickscan beroepsverenigingen sociaal agogisch werk'. Utrecht, Movisie beroepsontwikkeling i.s.m. NVMW en Phorza.
• Berger, M, en N. Zwikker (2010), Professionalisering van de jeugdzorg. Utrecht, Jeugdkennis, 18 juni 2010.
• Jeugd en Gezin (2010), Professionals in het Centrum voor Jeugd en Gezin , Brochure. Den Haag: Ministerie VWS.
• Yperen, T.A., van (red.) (2010), 55 vragen over effectieve jeugdzorg . Utrecht, Nederlands Jeugdinstituut.

Verder lezen:

• Competentieprofielen
• Versterking van de beroepsgroep
• Opleiding en scholing